tháng 7 11, 2019

[Kiwi cinema] Nhà tù Shawshank - còn sống là còn hi vọng, còn hi vọng là còn sống

[Kiwi cinema] Nhà tù Shawshank - còn sống là còn hi vọng, còn hi vọng là còn sống

Lâu rồi mới được xem một bộ phim thật sự xuất sắc và ý nghĩa như vậy. IMDb đánh giá 9.3/10 cho phim này, quả không lầm.

Phim ra mắt vào năm 1994, nhưng mãi đến sau này mới được liệt vào thể loại kinh điển đáng xem. Nhà tù Shawshank cho người ta một bức tranh về sự khắc nghiệt, sự đàn áp đè nén lẫn nhau trong tù, cảnh phim mở đầu không mấy hấp dẫn và lời kể chuyện nghe có vẻ nhàm chán nhưng sau cùng, nó gợi mở cho người xem về những giá trị nhân văn qua từng câu thoại và tính cách nhân vật.

Mình muốn ghi lại về những nhân vật này để nhớ về những điểm nhấn của bộ phim, nó làm cho bộ phim được đánh giá cao và còn nguyên giá trị sau hơn 20 năm.

Ông Brooks trong Shawshank Redemption 

Brooks - một ông già đã ở trong tù 50 năm, từ khi còn là một đứa trẻ vị thành niên. Ở lâu đến nỗi khi được ân xá ra tù, ông ta bỗng cảm thấy cô đơn lạc lõng và không thể hoà nhập được với cuộc sống mà giờ đây nó đã hiện đại và nhộn nhịp hơn trước rất nhiều. Với một lão già có đôi tay đau khớp như ông thì thật khó khăn để làm tốt những công việc chân tay kiếm sống. Ông đã chọn cái chết để giải thoát nỗi cô đơn lạc lõng giữa thế giới mới mà mình đã từng mơ ước được trả về. 50 năm với một đời người, có thể xem như gần cả đời rồi, ông đã thích nghi được với cuộc sống tù ngục và cảm thấy vui vẻ thoải mái với nó, việc được tự do với ông không còn ý nghĩa như lúc ban đầu nữa. Như vậy để thấy cuộc sống giam cầm đã “cải tạo” một con người thành như thế nào.

Ông Red

Red - do Morgan Freeman thủ vai. Đóng vai người kể chuyện xuyên suốt bộ phim, tuy không có vai trò ấn tượng nhưng thông qua Red, khán giả nhận ra rằng ở chốn tù ngục, vẫn có những người thông thái, những người có tính người, những người tử tế và biết cho người khác những lời khuyên tốt đẹp. Red cũng ở tù đến 40 năm mới được ân xá sau bao lần bị từ chối. Ông là người bạn thân của Andy (nhân vật chính) luôn quan sát, lắng nghe trong những lúc quan trọng. Khác với Brooks, sau khi ra tù ông vẫn giữ tâm thế hào hứng với cuộc sống và sẵn sàng bắt đầu lại cuộc sống mới. Hài hước ở chỗ, mỗi khi cần đi vệ sinh ông đều phải xin phép thì mới đi được, đó là một phản xạ vô điều kiện mà nhà tù đã tôi luyện ông ròng rã ngần ấy năm.

Andy

Andy - nhân vật chính có nhiều điều hay ho trong tính cách, bị kết án vì tội giết vợ và người tình của vợ, đó là một bản án oan. Vốn là một giám đốc ngân hàng nên anh có kiến thức sâu rộng về tài chính, thuế má các kiểu, chính điều này giúp cho anh có được vị thế ngon lành dù ở trong tù, khi giúp cho tên quản tù xử lý thuế má và rửa tiền, quản lý đống tiền bẩn của hắn. Cũng nhờ sự kiên nhẫn và óc quan sát mà Andy đã âm thầm đào cho mình một đường hầm thông ra lỗ cống để vượt ngục. Anh vốn liêm chính và trong sạch trước khi vào tù, cả những năm đầu ở trong tù anh cũng là một kẻ ngây thơ nhưng khôn khéo. Anh cũng rất dũng cảm chiến đấu lại với những tay anh chị trong tù, cả những băng nhóm đồng tính biến thái. Anh biết chọn người để kết bạn và anh coi trọng tình bạn. Tù ngục đã làm cho anh mạnh mẽ hơn, ý chí hơn và thúc đẩy quyết tâm vượt ngục lên đến tận cùng. Dù ở một nơi đầy dơ bẩn như thế và phải phục vụ cho tên cai ngục tham lam máu lạnh nhưng anh vẫn điềm tĩnh, chịu đựng, chờ thời. Và rồi thời cơ đến khi Andy đã chuẩn bị đủ lâu. Đạo diễn vẫn không hé lộ cho ta biết Andy vốn là người khôn ngoan ngay từ đầu, có âm mưu vượt ngục ngay từ đầu, hay là anh chỉ thực hiện một cách may rủi, nhưng điều quan trọng nhất là 20 năm trong tù Andy luôn dùng thời gian rảnh vào những việc có ích tưởng như vô nghĩa, tưởng như chỉ là sở thích đơn giản nhưng đều dẫn dắt đến kết quả cuối cùng: Andy thoát được ngục Shawshank.


The Shawshank Redemption cho mình ngẫm lại về 2 điều:

Một là sự hiểu biết và kiến thức, trang bị càng nhiều càng tốt, nó không bao giờ thừa cả, rồi đến một lúc nào đó chúng ta sẽ cần phải dùng tới. Như chàng trai Andy khi bị tống vào tù và bị bắt nạt, sống không ra con người, chính nhờ những kiến thức tích luỹ lâu năm của mình và với đầu óc nhạy bén, anh ta đã thoát được nhiều đợt tấn công nguy hiểm dơ bẩn và còn nghĩ cách để cứu bản thân, vượt ngục thành công sau 20 năm.

Hai là sự hi vọng. “Hope is a good thing, maybe the best of good things, and no good thing ever dies.” Nơi nhà tù tối tăm bẩn thỉu và dường như không còn chút hi vọng nào, kể cả khi có được ân xá thì cuộc đời dường như cũng bế tắc với những người tù, vậy mà bảo người ta hi vọng thì thật nực cười. Vậy mà với Andy, với Red, còn sống là còn hi vọng. Khi họ ra khỏi tù cũng là lúc xế chiều của cuộc đời, nhưng lúc đó mới là chương mới của cả hai. Có lẽ cũng dựa vào may mắn, nhưng nếu không hi vọng, không mong muốn, không chuẩn bị thì may mắn có đến cũng như ngọn gió lướt ngoài cửa.

Phim thật sự ý nghĩa và làm mình xúc động ở đoạn kết, khi 2 người bạn thoát khỏi cảnh tù ngục và gặp nhau ở bờ biển Mexico.


————
Cuối tuần coi phim cùng người yêu nơi xa DVP.